Sytuacja humanitarna w Syrii

Wojna w Syrii toczy się od ponad pięciu lat. Nie ma pełnych statystyk dotyczących liczby ofiar śmiertelnych tego brutalnego konfliktu – według różnych szacunków jest to między 250 000 a 500 000 osób. Pomocy humanitarnej potrzebuje ponad 13 milionów ludzi, w tym 6 milionów dzieci. Przed wojną w Syrii mieszkały około 23 miliony osób. Wskutek wojny połowa syryjskiej populacji zmuszona została do opuszczenia swoich domów – ponad 4,8 miliona osób uciekło z kraju, a liczba uchodźców wewnętrznych w Syrii szacowana jest na co najmniej 6,5 miliona. 4,5 miliona osób żyje w obszarach dotkniętych bezpośrednio działaniami wojennymi, do których bardzo trudno dotrzeć z pomocą. 80% Syryjczyków żyje w ubóstwie, co trzecie gospodarstwo domowe jest zadłużone, a szacowana długość życia od wybuchu konfliktu spadła o 20 lat. Potrzeby pomocy humanitarnej w samej Syrii szacowane są na ponad 3 miliardy dolarów w roku 2016.

Prawie 70% populacji nie ma dostępu do odpowiedniej jakości wody pitnej, a w niektórych miejscach, takich jak oblężone Aleppo, zasoby wód gruntowych są na wyczerpaniu. Za dostęp do wody trzeba płacić duże kwoty, a możliwości zarobkowe są minimalne. Ponad dwa miliony ludzi nie mają odpowiedniego schronienia, a 1,7 miliona uchodźców wewnętrznych mieszka w obozach lub ośrodkach zbiorowych. 11 milionów ludzi wymaga opieki medycznej. Co trzecia osoba nie ma zaspokojonych podstawowych potrzeb  żywieniowych, a prawie 9 milionów osób potrzebuje wsparcia żywnościowego z powodu braków w dostępności produktów i niezrównoważonej diety. Niedożywienie stwarza szczególne zagrożenie dla dzieci – około 90 000 dzieci poniżej piątego roku życia jest skrajnie niedożywionych, a w strefie ryzyka są ponad 3 miliony dzieci, kobiet w ciąży i karmiących. Co czwarte dziecko jest narażone na ryzyko zaburzeń zdrowia psychicznego. 2 miliony dzieci nie chodzą do szkoły.

Sytuacja uchodźców w krajach sąsiadujących z Syrią

W bazach UNHCR zarejestrowanych jest obecnie ponad 4,8 miliona uchodźców z Syrii. Ponad 52% z nich – a więc ponad 2,5 miliona to osoby poniżej 18 roku życia, a 18% – dzieci poniżej 4 roku życia, które nie znają innej sytuacji życiowej niż  wojna lub uchodźctwo. Uchodźcy mieszkają przede wszystkim w krajach sąsiadujących z Syrią. Ponad 2,7 miliona uchodźców z Syrii przebywa w Turcji, ponad 1 milion w Libanie, w Jordanii zarejestrowanych jest ponad 650 tysięcy uchodźców,  250 tysięcy w Iraku i 100 tysięcy w Egipcie. Władze państwowe poszczególnych krajów szacują, że liczba uchodźców może być wyższa niż podają dane UNHCR, w Jordanii nawet dwukrotnie wyższa.Od kwietnia 2011 do czerwca 2016 ponad milion Syryjczyków złożyło wnioski o azyl w Europie. UNHCR szacuje, że do zapewnienia odpowiedniej pomocy uchodźcom z Syrii oraz wsparcia ludności lokalnej w krajach sąsiadujących z Syrią konieczne jest w samym 2016 roku 4,5 miliarda dolarów. Do lipca 2016 roku zgromadzono 40% potrzebnej kwoty.

Ponieważ wojna trwa od kilku lat, uchodźcy mieszkający w krajach sąsiadujących z Syrią zmagają się z coraz większymi problemami ekonomicznymi – wykorzystali już oszczędności i dostępne im zasoby, długi gospodarstw domowych są coraz wyższe, średnio sięgają 900 dolarów. Zdecydowana większość uchodźców żyje poniżej linii ubóstwa.

90% uchodźców nie mieszka w obozach dla uchodźców, ale w miastach, miasteczkach i na obszarach wiejskich. Problemy osób mieszkających w obozach są inne niż uchodźców miejskich. Obóz zapewnia schronienie, podstawowe żywienie i opiekę medyczną. Jest jednak dla uchodźców dużym obciążeniem psychicznym – nie mają możliwości podjęcia pracy, nie ma dostępu do edukacji (lub jest w ograniczonym zakresie),  wpada się w stan bierności i nieustanne poczucie tymczasowości. Uchodźcy miejscy z kolei muszą opłacić wysokie koszty wynajmu mieszkań lub innego typu schronień, zadbać o wyżywienie, a w większości przypadków nie mają szans na pracę, bo  nie mają na to pozwoleń oraz rywalizują o ograniczone zasoby ze społecznościami przyjmującymi.

Usługi publiczne, takie jak opieka zdrowotna czy edukacja, a także rynek mieszkaniowy i infrastruktura, nie wytrzymują dodatkowego obciążenia, związanego z napływem ogromnej liczby uchodźców, przez co następuje także spadek życia społeczności lokalnych. Obecnie pomoc humanitarna kierowana jest już nie tylko do uciekinierów z Syrii, ale też tych z lokalnych mieszkańców, którzy najbardziej odczuli negatywne skutki kryzysu uchodźczego.

Źródła:

UNHCR, UN OCHA, UNICEF